Richtlijn

Pols tellen (opnemen van de hartslag)

Doel

Het verkrijgen van informatie over de bloedcirculatie en hartfunctie door middel van het meten van de:

- spanning (druk die men moet uitoefenen om de pols te voelen)

- vulling (hoeveelheid bloed die door de aderen stroomt)

- gelijkmatigheid (steeds eenzelfde hoeveelheid bloed)

- regelmaat (de tijd tussen de slagen)

Algemene opmerkingen

A. Normale hartslagfrequentie is rond de 80 bij volwassenen en bij kinderen rond de 120 slagen per minuut

B. Bij een onregelmatige polsslag is het van belang de polsslag een gehele minuut lang door te tellen

C. De plaatsen waar de hartslag bijvoorbeeld voelbaar is: pols (duimzijde), hals, slaap, lies en binnenkant enkel

Benodigdheden

- Polsteller (zandloper van 15 seconden), een horloge met secondewijzer of een stopwatch

- Pen en papier

Voorbereiding

- Handen wassen

- Leg benodigdheden binnen handbereik

- Zorg voor privacy

- Vertel de cliënt het doel van de handeling; wat er gaat gebeuren en dat alles pijnloos kan verlopen, of indien deze dit niet kan begrijpen: noem de naam van de cliënt en vertel dat er iets gaat gebeuren.

Werkwijze

- Laat de cliënt gemakkelijk zitten of liggen en zich ontspannen

- Leg de arm van de cliënt ontspannen op een vaste ondergrond

- Plaats de vingertoppen van de wijs- en middelvinger met lichte druk op de polsslagader, 2-3 cm onder het polsgewricht in het verlengde van de duim

- Plaats de vingers zodanig dat het kloppen van de slagader gevoeld wordt

- De polsteller aan uiteinde vasthouden, wachten tot het zand in de onderste helft is

- De polsteller nu snel omdraaien en gedurende een kwart minuut het polsslagritme (dus tot het zand in de zandloper geheel is teruggelopen)

Men kan ook een kwart minuut de pols tellen door middel van een horloge met een secondewijzer

- Vermenigvuldig de uitkomst met 4 en noteer de uitslag en eventuele bijzonderheden

- Breng cliënt in een gewenste houding terug

- Ruim het materiaal op

- Handen wassen

- Noteer in het dossier (of ander afgesproken plaats) dat de verkregen waarde van het pols tellen.

Complicaties

Geen

Mag zelfstandig worden verricht door

Iedereen die zich hiertoe bekwaam acht en toestemming heeft van de verantwoordelijke leidinggevende

Let op:

Het is de bedoeling met dit protocol een bijdrage te leveren aan een goede, verantwoorde en doelmatige zorg- en dienstverlening. Het kan zo nodig worden aangepast aan de individuele wensen van de cliënt. Bij twijfel ten aanzien van de uitvoering van dit protocol of in situaties waarin dit protocol niet voorziet, overlegt men met de direct leidinggevende.

Afwijken van dit protocol kan soms noodzakelijk zijn, doch men zal afwijken van dit protocol te allen tijde moeten kunnen motiveren. Dit protocol is slechts een hulpmiddel en kan en mag nimmer de plaats innemen van het eigen denken en handelen van de zorgverlener / ondersteuner.

De zorgverlener / ondersteuner kent en neemt bij het hanteren van dit protocol zijn of haar eigen verantwoordelijkheid.

Deze richtlijn is niet bedoeld voor particulier gebruik.

Auteur: D.Slagter, verpleegkundige

Publicatiedatum: 1 mei 2001

Laatste herziening: 07-03-2011

Disclaimer: De auteur draagt geen enkele verantwoordelijkheid ten aanzien van het gebruik van deze richtlijn. Raadpleeg zo nodig de arts.