Doel
Het
verantwoord (laten) beheren en verstrekken van medicijnen aan cliënten met als
doel het voorkomen of beperken van schade bij / aan cliënten bij gebruik van
medicijnen.
Het verstrekken van medicamenten aan een cliënt is geen voorbehouden handeling, doch valt wel binnen het kader van de Wet BIG.
Dat
wil zeggen dat er steeds sprake moet zijn van zorgvuldig handelen; dat er een
opdracht van de arts moet zijn en dat aanwijzingen van de arts voor het
uitvoeren van de handeling moeten worden opgevolgd.
-
Bewaar medicijnen
volgens voorschrift op kamertemperatuur of in de koelkast.
-
Bewaar medicijnen
altijd buiten bereik van onbevoegden of personen die het gevaar van medicijnen
niet kennen (kinderen, ernstig verstandelijk gehandicapten, dementerende
personen enz.)
-
Bewaar medicijnen
zo veel mogelijk in de originele verpakking.
-
Sluit
verpakkingen van medicijnen direct na gebruik.
-
Reinig
maatbekertjes, pipetjes, spatels na gebruik en droog deze met een schone
tissue.
-
Hanteer de
voorgeschreven bewaartermijnen: Zie:
-
Etiket,
-
Bijsluiter,
-
Voorschrift.
-
Zie ook Opmerking
hieronder.
- In principe beheert de cliënt zijn of haar eigen medicijnen, tenzij dit niet verantwoord is.
-
De vaststelling of een cliënt verantwoord zijn of haar medicijnen kan
beheren vindt plaats in een overleg tussen de cliënt of diens
belangenbehartiger, de zorgverlener(s) en de arts.
-
Indien de cliënt de medicijnen zelf kan of wil beheren, wordt dit
vastgelegd in het zorg-, ondersteunings- of behandelplan. Ook afspraken met
betrekking tot de communicatie tussen de cliëntbegeleider en de arts(-en)
worden in het zorg-, ondersteunings- of behandelplan vastgelegd.
-
Zo nodig wordt de cliënt begeleid bij het medicijnbeheer en
medicijngebruik.
-
De cliëntbegeleider zorgt steeds alle noodzakelijke informatie te
verkrijgen over de voorgeschreven medicatie aan de cliënt. De cliëntbegeleider
maakt, alleen met toestemming van de
cliënt, met de behandelende arts(-en) afspraken over de medicatie van de
cliënt. Deze afspraken betreffen bij voorbeeld dat de arts de cliëntbegeleider
/ voorziening informeert over een eventuele medicijnverstrekking aan de cliënt.
En/of de cliëntbegeleider informeert de arts over eventuele problemen met
betrekking tot medicatie van de betrokken cliënt.
-
Wanneer een cliënt niet wil dat er tussen de begeleiding en de arts(-en)
over hem of haar wordt gecommuniceerd, dan wordt dit eveneens in het zorg-,
ondersteunings- of behandelplan vastgelegd.
- De manager legt schriftelijk vast wie verantwoordelijk is voor het geneesmiddelenbeheer en de wijze waarop de geneesmiddelenverstrekking aan cliënten is georganiseerd alsook wie deze verantwoordelijke vervangt bij afwezigheid.
-
Onder een gekwalificeerde medewerker wordt verstaan een verpleegkundige
of een door de manager geautoriseerde bekwame, anders opgeleide medewerker.
De
taken en verantwoordelijkheden van de gekwalificeerde medewerker die
verantwoordelijk voor het centrale medicijnbeheer is:
-
Ervoor zorgen dat van de aanwezige medicijnen begrijpelijke bijsluiters
aanwezig zijn.
-
Noteren wanneer de medicatie in de apotheek moet worden opgehaald.
-
Opgehaalde of afgeleverde medicijnen altijd controleren op inhoud en
aantal.
-
Ervoor zorgen dat de medicijnkast ordelijk en overzichtelijk is en
blijft.
-
Ervoor zorgen dat de voorraad (chronische) medicatie gelijk blijft aan
de behoefte en onnodige voorraadvorming wordt voorkomen.
-
Ervoor zorgen dat de oude en overbodige geneesmiddelen retour worden
gebracht naar de apotheek.
-
Zorg dragen voor een correct overzicht van de actuele medicatie van de
individuele cliënt en diens medicatiehistorie.
-
Ervoor zorgen dat er een op papier gezet correct uitzet-,
controlesysteem en verstrekkingssysteem in de woning
of voorziening aanwezig is.
-
Eventueel gemaakte afspraken schriftelijk vastleggen.
-
Er op toezien dat het niet innemen van medicijnen door de cliënt wordt
gerapporteerd.
-
Fouten of hiaten in de medicatieverstrekking melden aan de arts (en
zonodig aan de manager) en vermelden in de rapportage.
De
geneesmiddelen die de cliënt niet zelf beheert worden in een afsluitbare kast
bewaard of (indien noodzakelijk) in de koelkast.
Hiervoor
gelden wettelijke regels. De uitwerking van deze regels worden meestal door de
toezichthoudend apotheker opgesteld.
Indien medicijnen vanuit bulk worden uitgezet door een medewerker van de voorziening, handelt men als volgt:
-
Één medewerker zet de medicatie correct uit en parafeert dit op een
lijst of formulier.
-
Een andere medewerker controleert de uitgezette dosis, verstrekt dit
medicijn en parafeert eveneens een lijst of formulier.
Opmerking:
In
het algemeen gelden de volgende bewaartermijnen:
|
Geneesmiddel: |
Bewaartermijn |
|
Tablet |
2
jaar |
|
Capsule |
1
jaar |
|
Poeders |
1
jaar |
|
Drank |
6
maanden |
|
Druppelvloeistof |
6
maanden |
|
Stoomvloeistof |
1
jaar |
|
Neusdruppels |
3
maanden |
|
Neusspray |
3
maanden |
|
Oogdruppels |
1
maand |
|
Oogzalf |
6
maanden |
|
Oogwassing |
1
maand |
|
Oordruppels
(niet steriel |
6
maanden |
|
Oordruppels
(steriel |
1
maand |
|
Zalf
in tube |
1
jaar |
|
Zalf
in pot |
6
maanden |
|
Crème
in tube |
1
jaar |
|
Crème
in pot |
3
maanden |
|
Pasta
in pot |
6
maanden |
|
Strooipoeder |
1
jaar |
|
Huidgel in tube |
1
jaar |
|
Vloeistof
voor gebruik op huid |
6
maanden |
|
Zetpil
in strip |
1
jaar |
Let op:
Het is de bedoeling met deze
richtlijn een bijdrage te leveren aan een goede, verantwoorde en doelmatige
zorg- en dienstverlening. Het kan zo nodig worden aangepast aan de individuele
wensen van de cliënt. Bij twijfel ten aanzien van de uitvoering van deze
richtlijn of in situaties waarin deze richtlijn niet voorziet, overlegt men met
de direct leidinggevende.
Afwijken van deze richtlijn
kan soms noodzakelijk zijn, doch men zal afwijken van deze richtlijn te allen
tijde moeten kunnen motiveren. Deze richtlijn is slechts een hulpmiddel en kan
en mag nimmer de plaats innemen van het eigen denken en handelen van de
zorgverlener / ondersteuner.
De zorgverlener / ondersteuner
kent en neemt bij het hanteren van deze richtlijn zijn of haar eigen verantwoordelijkheid.
Deze richtlijn is niet bedoeld
voor particulier gebruik.
Auteur: D.Slagter, verpleegkundige
Publicatiedatum:
1 mei 2001
Laatste herziening: 07-03-2011
Disclaimer: De
auteur draagt geen enkele verantwoordelijkheid ten aanzien van het gebruik van
deze richtlijn. Raadpleeg zo nodig de arts.
Copyright © 2001 - 2012 Dick Slagter
All rights Reserved.