Katheteriseren bij mannen (intermitterend)
(door
middel van een katheter voor éénmalig gebruik)
Let op!
De
handeling mag alleen worden verricht door een bevoegd persoon en in opdracht
van een arts.
-
Kunstmatig legen van de urineblaas via de urethra.
-
Diagnostische doeleinden.
-
Bacteriologisch onderzoek.
-
Bepaling van retentie.
-
Het inbrengen van de katheter mag niet worden geforceerd.
-
Het inbrengen van de katheter kan een pijnlijk branderig gevoel tot
gevolg hebben.
-
Het eenmalig inbrengen van een katheter kan meerdere keren per dag
plaats vinden.
-
Voor bacteriologisch onderzoek dient een middenportie van de urine
opgevangen te worden.
-
Dienblad
-
Urinaal of urineopvangzak voor éénmalig gebruik.
-
Bij gebruik van urineopvangzak een klemmetje.
-
Steriele katheters (gebruik de voorgeschreven soort en maat).
-
Steriele gazen
-
Steriel glijmiddel (indien gewenst)
-
Nierbekken
-
Water of bijvoorbeeld Savlon
-
Alcohol 70%
-
Washandje
-
Disposable handschoenen (indien gewenst steriel).
-
Celstof onderlegger.
-
Afvalzak.
-
(voor bacteriologisch onderzoek een steriel potje).
-
Doe sieraden af
-
Handen wassen
-
Zorg voor privacy
-
Vertel de cliënt het doel van de handeling; wat er gaat gebeuren en dat
alles pijnloos kan verlopen alsook dat zijn medewerking gunstige invloed op de
handeling kan hebben of indien deze niet kan begrijpen: noem de naam van de
cliënt en vertel dat er iets gaat gebeuren.
Vertel de cliënt ook dat de handeling als belastend
kan worden ervaren
-
Leg alle benodigdheden binnen handbereik klaar op een dienblad.
Werkwijze
-
Vraag de cliënt zo mogelijk uit te plassen
-
Breng de cliënt in rugligging.
-
Geef de cliënt, indien nodig, eerst een onderwassing (bij incontinentie
van feces).
-
Leg de celstof onderlegger onder de stuit en bovenste helft van de
bovenbenen.
-
Zet de urinaal klaar of hang de urineopvangzak gereed aan het bed.
-
Schuif de voorhuid van de penis terug
-
Reinig de glans penis met water of bijvoorbeeld Savlon.
-
Na het reinigen van de glans penis deze afdekken met een steriel
gaasje.
-
Verwijder, indien van toepassing, de afsluitdop van de urineopvangzak.
-
Desinfecteer, indien van toepassing, het aansluitpunt van de
urineopvangzak met alcohol 70%
Zorg er voor dat het aansluitpunt hierna met niets
meer in aanraking komt
-
Open de katheterverpakking op het laatste moment, zorg dat het uiteinde
van de katheter (daar waar het stopje of de
urineopvangzak op wordt aangesloten) uit de verpakking is zonder dat het met
iets anders in aanraking komt, de katheter moet steriel blijven.
-
Trek de disposable handschoenen aan.
-
Verwijder het gaasje van de glans penis.
-
Bevochtig de katheter door een beetje kraanwater in de verpakking te
laten lopen (laat het water eerst goed door lopen ) of spuit (indien van
toepassing) glijmiddel in de urethraopening
-
Houd de penis loodrecht omhoog.
-
Breng de katheter in
-
Beweeg de penis, als de urinestroom begint, in de richting van de
voeten.
Zodra de urine stroomt mag de katheter niet meer
verder worden geschoven.
-
Bij weerstand tijdens het inbrengen van de katheter niet verder duwen,
raadpleeg zo nodig een collega of arts.
-
Houd het katheteruiteinde boven een gereedstaand bekken of urinaal of
sluit deze aan op de urineopvangzak
-
Voor bacteriologisch onderzoek de urine in een steriel potje laten
afvloeien en potje sluiten.
-
Laat de urine afvloeien in het bekkentje, de urinaal of de
urineopvangzak.
Als de hoeveelheid urine groter dan 500 milliliter
is moet de afvoer in etappes plaatsvinden opdat een plotselinge inkrimping van
een overrekte blaas, met als gevolg een blaasbloeding of collaps, wordt
voorkomen.
Vraag de opdrachtgever vooraf in welk tempo de blaas
volledig mag worden geledigd.
-
Als de urinestroom gestopt is de cliënt op diens hand laten blazen
zodat ook de laatste urine uit de blaas wordt verwijderd.
-
Verwijder de katheter geleidelijk.
-
Schuif de voorhuis over de glans penis terug
-
Was de handen.
-
Was zo nodig de cliënt.
-
Breng de cliënt in een comfortabele positie en help deze, indien nodig,
met aankleden.
-
Ruim alle materialen op.
- Na de katheterisatie hoeveelheid de afgelopen urine noteren.
-
Noteer in het dossier (of ander afgesproken plaats) dat de handeling is
uitgevoerd, alsmede het resultaat hiervan en eventuele bijzonderheden.
-
Blaasbloeding.
-
Urineweg infecties.
-
Beschadiging van het slijmvlies van de urethra.
-
Pijn tijdens inbrengen van de katheter.
-
Abnormale weerstand tijdens inbrengen van de katheter.
-
Flauw vallen door verlies een grote hoeveelheid urine in korte tijd.
Complicaties
moeten altijd in het zorgdossier worden opgeschreven en aan de arts te worden
gemeld.
Verpleegkundige is bevoegd
Andere
zorgverleners als men
beschikt over een bekwaamheidsverklaring (afhankelijk van het beleid van de
organisatie waar men werkt)
Let op:
Het is de bedoeling met dit
protocol een bijdrage te leveren aan een goede,
verantwoorde en doelmatige zorg- en dienstverlening. Het protocol kan zo
nodig worden aangepast aan de individuele wensen van de cliënt, echter alleen
in opdracht van of met instemming van een arts.
Bij twijfel ten aanzien van de
uitvoering van dit protocol raadpleegt men de direct leidinggevende.
In situaties waarin dit
protocol niet voorziet, overlegt men met de opdrachtgever en/of de direct
leidinggevende.
Afwijken van dit protocol kan
soms noodzakelijk zijn, doch men zal afwijken van dit protocol te allen tijde
moeten kunnen motiveren. Dit protocol, hoewel richtinggevend, is slechts een
hulpmiddel en kan en mag nimmer de plaats innemen van het eigen denken en
handelen van de zorgverlener / ondersteuner.
De zorgverlener / ondersteuner
kent en neemt bij het hanteren van dit protocol zijn of haar eigen
verantwoordelijkheid.
Dit protocol is niet bestemd
voor particulier gebruik.
Auteur: D.Slagter, verpleegkundige
Publicatiedatum:
1 mei 2001
Laatste herziening: 20-09-2011
Disclaimer: De
auteur draagt geen enkele verantwoordelijkheid ten aanzien van het gebruik van dit
protocol. Raadpleeg zo nodig de arts.
Copyright ©
2001 - 2012